Chiều 10/4, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay (Dự thảo Nghị quyết). Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu về Dự thảo Nghị quyết.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình, làm rõ các vấn đề ĐBQH quan tâm về Dự thảo Nghị quyết. Ảnh: Nam An
Đại biểu Quốc hội thống nhất cao về sự cần thiết ban hành Nghị quyết
Tại hội trường Quốc hội, các Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) đã thảo luận sôi nổi về Dự thảo Nghị quyết. Điểm chung là sự đồng thuận cao về tính cấp thiết của chính sách trong bối cảnh giá năng lượng thế giới biến động mạnh.
ĐBQH Tạ Văn Hạ (Đoàn ĐBQH Đà Nẵng) thống nhất về sự cần thiết ban hành Dự thảo Nghị quyết trong bối cảnh hiện nay để góp phần bình ổn giá xăng, dầu trong nước, giảm hệ lụy do việc tăng, giá các mặt hàng này. Dù vậy, ĐBQH Tạ Văn Hạ cho rằng, để đảm bảo an ninh năng lượng, Chính phủ cần giải quyết các vấn đề liên quan đến việc tối ưu hóa năng lực sản xuất nội địa; nghiên cứu ban hành chiến lược dự trữ quốc gia; xây dựng hệ thống kho dự trữ ngầm quy mô lớn và phải tách bạch giữa dự trữ xăng dầu để sản xuất với dự trữ quốc gia; đẩy mạnh tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi sang sử dụng năng lượng xanh,….
ĐBQH Trần Hoàng Ngân (Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh) cũng bày tỏ đồng tình với Tờ trình của Chính phủ và báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế Tài chính của Quốc hội về Dự thảo Nghị quyết. Theo ĐBQH Trần Hoàng Ngân, từ cuối tháng 2, trạng thái bất ổn đã xảy ra trên thế giới, xung đột vũ trang tại Trung Đông khốc liệt và kéo dài, tác động tiêu cực đến tình hình kinh tế thế giới và an ninh toàn cầu. Giá cả năng lượng xăng, dầu tăng cao, kéo theo tác động đến các loại giá cả hàng hóa khác, chi phí bảo hiểm, logictics gia tăng, vận chuyển hàng hóa kéo dài, đe dọa đến tình hình sản xuất kinh doanh và đời sống của nhân dân.
“Tình hình tương tự cũng đã từng xảy ra trên thế giới, đặc biệt vào tháng 2/2022, xung đột Nga – Ukraine đã khiến giá dầu tăng cao và chúng ta cũng đã miễn giảm thuế, phí liên quan đến xăng, dầu và đã góp phần kiểm soát lạm phát rất tốt.”- Đại biểu Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh và đề xuất Chính phủ sớm có chiến lược, giải pháp căn cơ để đảm bảo an ninh năng lượng như Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị ngày 20.8.2025; giải pháp về tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi sang năng lượng xanh; giải pháp để đảm bảo ổn định giá cả thị trường; tăng cường kiểm soát, phòng, chống buôn lậu xăng, dầu cũng như các chính sách hỗ trợ nông dân, nông nghiệp bị ảnh hưởng…
Cân nhắc thời gian áp dụng để tránh gây áp lực lên ngân sách
Tại phiên thảo luận, nội dung thời hạn có hiệu lực của Nghị quyết nhận được sự quan tâm của nhiều ĐBQH. Theo Tờ trình của Chính phủ, thời gian áp dụng dự kiến từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026.
ĐBQH Nguyễn Minh Sơn – Đoàn ĐBQH Đồng Tháp phát biểu. Ảnh: QH
Trong khi ĐBQH Trần Hoàng Ngân đề nghị cân nhắc kéo dài thời gian áp dụng Nghị quyết đến hết năm 2026 hoặc ít nhất đến 30/9/2026 để ổn định tâm lý người dân, doanh nghiệp, nhiều ĐBQH bày tỏ đồng tình với thời hạn hiệu lực tại Dự thảo Nghị quyết.
ĐBQH Tạ Văn Hạ (Đoàn ĐBQH Đà Nẵng) và ĐBQH Nguyễn Minh Sơn (Đoàn ĐBQH Đồng Tháp) cho rằng, thời gian hiệu lực thi hành như Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ trình là phù hợp. Theo ĐBQH Nguyễn Minh Sơn, nếu thực hiện theo Dự thảo Nghị quyết, NSNN sẽ giảm thu khoảng 7.300 tỷ đồng/ tháng nhân với 2,5 tháng thì ngân sách hụt thu khoảng 18.250 tỷ đồng, cộng với 8.000 tỷ đồng từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025 (để bổ sung cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu – PV) thì tổng số tiền đã chi và dự kiến hụt thu là khoảng 26.250 tỷ đồng. Nếu kéo dài thời hạn áp dụng của Nghị quyết, Chính phủ sẽ phải đối mặt với bài toán cân đối tài khóa, ảnh trực tiếp đến đầu tư phát triển, giảm chi NSNN đầu tư công, ảnh hưởng đến các chương trình an sinh xã hội, tăng áp lực nợ công, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.
ĐBQH Nguyễn Minh Sơn thống nhất giao Thủ tướng ban hành Quyết định cá biệt, tùy tình hình thực tế để chính phủ có thể dừng hoặc tiếp tục chính sách. Ngoài ra, Chính phủ cần lưu ý việc cơ cấu nguồn thu, tăng cường chống thất thu, khai thác các lĩnh vực mới như kinh tế số, chi NSNN hiệu quả, ưu tiên cho các dự án hạ tầng trọng điểm, có tính lan tỏa cao. Đồng thời, đề nghị bổ sung vào dự thảo Nghị quyết nội dung báo cáo kết quả thực hiện chính sách cho Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Đồng quan điểm, ĐBQH Bùi Xuân Hải (Đoàn ĐBQH Hải Phòng) hoàn toàn nhất trí với Dự thảo Nghị quyết và tin tưởng rằng tất cả các doanh nghiệp, người dân đều sẽ rất vui mừng với các chính sách tại Nghị quyết này. Đại biểu khẳng định, NSNN có thể bị giảm thu 7.300 tỷ đồng/tháng nhưng phần tiền này và những lợi ích do chính sách mang lại sẽ được chia sẻ cho người dân, doanh nghiệp. Để đảm bảo tính linh hoạt hơn, ĐBQH Bùi Xuân Hải đề nghị bổ sung thêm nội dung về việc Quốc hội giao Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định cá biệt để điều chỉnh rút ngắn hoặc kéo dài hiệu lực của Nghị quyết này hoặc từng loại thuế được quy định tại Điều 1, Điều 2 và Điều 3 của Nghị quyết này.
Quyết sách cấp bách cần ban hành ngay
Phát biểu tại Hội trường, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trân trọng cảm ơn Quốc hội đã ủng hộ cho Chính phủ điều hành linh hoạt, phù hợp với diễn biến của tình hình thị trường; đồng thời bày tỏ cảm ơn các ý kiến đóng góp tâm huyết, trách nhiệm của các Đại biểu Quốc hội về Dự án Nghị quyết. Bộ Tài chính xin tiếp thu đầy đủ các ý kiến và sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, báo cáo các cơ quan có thẩm quyền.
Toàn cảnh phiên thảo luận Quốc hội chiều 10/4. Ảnh: Nam An
Theo Bộ trưởng, qua ý kiến của thảo luận ở tổ và các ý kiến tại hội trường cho thấy tất cả các ý kiến đều thống nhất rất cao với việc ban hành Nghị quyết này trong thời gian ngắn. Ngoài ra, các Đại biểu Quốc hội cũng rất quan tâm đến vấn đề ổn định lâu dài, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đặc biệt các giải pháp nhằm tăng tỷ lệ nội địa hóa, tăng tính tự chủ trong việc sản xuất nhiên liệu, xây dựng kho dự trữ chiến lược… Tất cả các giải pháp này đã được đề cập rất đầy đủ trong bài phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng về kế hoạch kinh tế xã hội 5 năm. Các đại biểu Quốc hội cũng quan tâm đến vấn đề làm sao ổn định nguồn thu, thu đúng, thu đủ, thu kịp thời nhưng đồng thời cũng phải đảm bảo hỗ trợ phát triển hay chi sao cho đúng, cho hiệu quả thì trong kế hoạch tài chính quốc gia 5 năm vay trả nợ công và kế hoạch đầu tư công trung hạn đều cũng đã đề cập. Lấy ví dụ, Bộ trưởng cho hay, một điểm mới của kế hoạch đầu tư công trung hạn kỳ này đã cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội 14 là mỗi một công trình, dự án được bố trí phải tính đến hiệu quả kinh tế – xã hội của từng chương trình, dự án….Bộ trưởng mong Quốc hội tiếp tục ủng hộ, giám sát để Chính phủ thực hiện được các giải pháp đã báo cáo trước Quốc hội.
Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh đây là nội dung được các đại biểu đặc biệt quan tâm, coi là quyết sách cấp bách cần ban hành ngay để đáp ứng sự mong đợi của cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân. Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Chính phủ chỉ đạo các cơ quan liên quan tiếp thu, giải trình để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội xem xét và bấm nút thông qua vào sáng ngày 12/4/2026.
Nguồn: Bộ Tài hính
