Từ 01/08/2026: Quy định mới về cấp C/O chính thức có hiệu lực, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật để tránh gián đoạn xuất khẩu
TÓM TẮT
Từ 01/08/2026, các quy định mới về cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) theo Thông tư số 26/2026/TT-BCT chính thức được áp dụng.
Điểm thay đổi trọng tâm không nằm ở quy tắc xuất xứ, mà ở việc điều chỉnh cơ quan cấp C/O, phân cấp thẩm quyền và quy trình xử lý hồ sơ, nhằm đẩy mạnh phân quyền cho địa phương và nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ công.
Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, việc xác định đúng cơ quan tiếp nhận hồ sơ, cập nhật quy trình nội bộ và sử dụng đúng hệ thống Ecosys là yếu tố quan trọng để tránh ảnh hưởng đến tiến độ thông quan và hưởng ưu đãi thuế quan theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA).
NHỮNG THAY ĐỔI CHÍNH TỪ NGÀY 01/08/2026
1. Không thay đổi quy tắc xuất xứ
Theo Bộ Công Thương, các tiêu chí xác định xuất xứ hàng hóa vẫn giữ nguyên.
Những nội dung được điều chỉnh bao gồm:
- Cơ quan cấp C/O.
- Phân cấp thẩm quyền.
- Quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ.
- Cơ chế phối hợp giữa các đơn vị cấp C/O.
Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp không cần thay đổi cách xác định xuất xứ, nhưng phải cập nhật đầu mối và quy trình nộp hồ sơ.
2. Phân định lại thẩm quyền cấp C/O
Theo quy định mới:
Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương)
Thực hiện cấp 12 mẫu C/O, bao gồm các FTA quan trọng như:
- ASEAN (Form D)
- ASEAN – Ấn Độ (AI)
- ASEAN – Hàn Quốc (AK)
- ASEAN – Nhật Bản (AJ)
- ASEAN – Australia – New Zealand (AANZ)
- RCEP (RSF)
- EVFTA (EUR.1)
- UKVFTA (EUR.1 UK)
- CPTPP
- EAV
- VK
- VJ
UBND cấp tỉnh
Tổ chức cấp các mẫu C/O theo danh mục quy định tại Mẫu số 18 của Thông tư 26.
Đáng chú ý:
- C/O mẫu UAE theo Hiệp định CEPA Việt Nam – UAE chỉ do cơ quan được UBND cấp tỉnh phân công thực hiện.
3. Doanh nghiệp cần hiểu đúng về phạm vi cấp C/O
Bộ Công Thương lưu ý một số doanh nghiệp đang hiểu chưa chính xác rằng:
Bộ Công Thương chỉ cấp 12 mẫu, còn địa phương cấp toàn bộ phần còn lại.
Thực tế:
- Nhiều mẫu C/O sẽ được cả Bộ Công Thương và địa phương cùng thực hiện theo phạm vi quy định.
- Doanh nghiệp cần tra cứu đúng Mẫu số 17 và Mẫu số 18 của Thông tư 26 để xác định cơ quan tiếp nhận hồ sơ phù hợp.
HỆ THỐNG ECOSYS ĐƯỢC CẬP NHẬT
Từ 0h00 ngày 01/08/2026:
- Hệ thống cấp C/O điện tử Ecosys được cập nhật theo quy định mới.
- Hồ sơ đã khai trước thời điểm này tiếp tục do cơ quan cũ xử lý.
- Hồ sơ khai từ sau 0h00 sẽ được hệ thống tự động hướng dẫn lựa chọn đúng cơ quan cấp theo quy định mới.
NHỮNG ĐIỂM DOANH NGHIỆP CẦN LƯU Ý
Xác định đúng loại C/O
Ví dụ:
Do Cục Xuất nhập khẩu cấp
Các thị trường thuộc:
- Liên minh châu Âu (EVFTA)
- Vương quốc Anh (UKVFTA)
- Nhật Bản
- Hàn Quốc
- Australia
- New Zealand
- ASEAN
- RCEP
Do địa phương cấp
Đối với:
- C/O mẫu B
- Một số thị trường WTO không thuộc các FTA nêu trên như:
- Pakistan
- Algeria
Chủ động lựa chọn mẫu C/O tối ưu
Đối với một số thị trường như Nhật Bản, doanh nghiệp có thể lựa chọn nhiều loại C/O khác nhau:
- AJ
- VJ
- RCEP
- CPTPP
Việc lựa chọn cần căn cứ vào:
- Quy tắc xuất xứ đáp ứng.
- Mức ưu đãi thuế quan có lợi nhất.
CẬP NHẬT ĐẦU MỐI HỖ TRỢ
Doanh nghiệp cần liên hệ đúng cơ quan khi phát sinh vướng mắc.
Phòng Xuất xứ hàng hóa – Cục Xuất nhập khẩu
Hỗ trợ:
- Quy tắc xuất xứ.
- Hồ sơ cấp C/O.
- Tiêu chí xuất xứ.
- Nghiệp vụ chuyên môn.
Đơn vị kỹ thuật Ecosys
Hỗ trợ:
- Tài khoản.
- Chữ ký số.
- Lỗi hệ thống.
- Khai báo điện tử.
Việc liên hệ đúng đầu mối sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý.
XỬ LÝ KHI CÓ YÊU CẦU XÁC MINH C/O
Nếu cơ quan hải quan nước nhập khẩu yêu cầu xác minh C/O, doanh nghiệp cần:
- Thông báo ngay cho đơn vị đã cấp C/O.
- Phối hợp với Cục Xuất nhập khẩu.
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ để trao đổi với cơ quan có thẩm quyền nước ngoài.
Việc xử lý kịp thời giúp hạn chế nguy cơ hàng hóa bị chậm thông quan.
TÌNH HÌNH TRIỂN KHAI
Theo Bộ Công Thương:
- 33/34 địa phương đã đủ điều kiện triển khai cấp C/O.
- Sơn La đang hoàn thiện các điều kiện còn lại.
Tùy từng địa phương, cơ quan cấp có thể là:
- Sở Công Thương.
- Ban Quản lý Khu kinh tế.
- Ban Quản lý Khu công nghiệp.
- Ban Quản lý Khu chế xuất.
Do đó, doanh nghiệp cần cập nhật đầu mối cụ thể tại địa phương nơi thực hiện thủ tục.
GÓC NHÌN LOGISTICS
Việc điều chỉnh cơ chế cấp C/O lần này không làm thay đổi điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan, nhưng tác động trực tiếp đến quy trình chuẩn bị hồ sơ xuất khẩu.
Ba điểm doanh nghiệp cần ưu tiên gồm:
1. Chuẩn hóa quy trình nội bộ
Các bộ phận xuất nhập khẩu cần rà soát lại:
- Quy trình xin cấp C/O.
- Danh mục mẫu C/O sử dụng.
- Đầu mối tiếp nhận hồ sơ.
- Thời gian xử lý.
2. Kiểm soát tiến độ giao hàng
Trong giai đoạn đầu áp dụng quy định mới, doanh nghiệp nên chủ động lập kế hoạch xin cấp C/O sớm hơn để tránh ảnh hưởng đến lịch tàu và tiến độ giao hàng.
3. Tăng cường năng lực về xuất xứ hàng hóa
Doanh nghiệp cần nâng cao năng lực của nhân sự phụ trách xuất nhập khẩu nhằm lựa chọn đúng mẫu C/O, tận dụng tối đa ưu đãi thuế quan từ các FTA và hạn chế sai sót trong quá trình khai báo.
GÓC NHÌN ĐỐI VỚI LOGISTICS VIỆT NAM – TRUNG QUỐC
Đối với hoạt động logistics xuyên biên giới, đặc biệt tại các cửa khẩu Lạng Sơn, quy định mới sẽ tạo ra một số yêu cầu đáng lưu ý:
- Các doanh nghiệp xuất khẩu sang Trung Quốc cần rà soát lại quy trình cấp C/O để bảo đảm hồ sơ phù hợp với quy định mới.
- Các đơn vị logistics và dịch vụ hải quan cần cập nhật đầu mối tiếp nhận hồ sơ để tư vấn chính xác cho khách hàng.
- Trong giai đoạn chuyển tiếp, việc chuẩn bị chứng từ sớm sẽ giúp giảm nguy cơ chậm thông quan do nhầm lẫn cơ quan cấp hoặc quy trình xử lý.
NHẬN ĐỊNH
Việc triển khai Thông tư 26/2026/TT-BCT là bước tiến trong quá trình phân cấp, số hóa và hiện đại hóa công tác cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O). Mặc dù không làm thay đổi quy tắc xuất xứ, quy định mới yêu cầu doanh nghiệp nhanh chóng cập nhật đầu mối, quy trình và hệ thống xử lý hồ sơ.
Trong bối cảnh đơn hàng xuất khẩu cuối năm đang gia tăng, sự chủ động của doanh nghiệp trong việc thích ứng với quy định mới sẽ góp phần bảo đảm hoạt động xuất khẩu diễn ra thông suốt, tận dụng hiệu quả các ưu đãi thuế quan từ các FTA và hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình thông quan.
